De vragen die u stelde

Zijn de uniformen op de foto van de Burgerwacht?

Vraag

Ik heb in mijn bezit een foto uit 1938/1939. Op de achterzijde staat vermeld Mobilisatie. De foto heeft betrekking op een bijeenkomst van de Burgerwacht Leiden. Zoals u bekend is de Burgerwacht aan het begin van de bezettingsjaren opgeheven. Op de foto zijn diverse uniformen te zien. De militaire uniformen zijn bekend. Niet bekend zijn de uniformen met platte pet. Wellicht zijn dit uniformen van de Burgerwacht. Kan het Legermuseum zeggen of deze veronderstelling juist is? Als dit niet mogelijk is, zijn er dan andere bronnen die mij wellicht kunnen helpen. Volgens het Regionaal Archief is het archief van de Burgerwacht zelf vernietigd in 1975.

Antwoord

 Uw vermoeden is waarschijnlijk juist. De personen met het donkere uniform met platte pet zijn in elk geval geen militairen van de landmacht, geen marechaussee leden en ook geen politieagenten. Het uniform van de Burgerwacht Leiden is ons niet bekend, wij hebben hier in collectie wel een foto en uniform van een lid van de Amsterdamse burgerwacht en dat lijkt veel op deze uniformen (zij het dat details verschillen). In Amsterdam droeg men een zwart/donkergroen corduroy (‘rib’) uniform. In Rotterdam en Den Haag – waar wij ook collectiestukken van hebben – droeg men een grijs dat erg lijkt op dat wat toen bij de landmacht in gebruik was. Helaas hebben wij ook geen literatuur over de uniformen der burgerwacht in het algemeen of die van Leiden in het bijzonder; voor zover wij kunnen overzien zijn er in onze bibliotheek wel publicaties over de burgerwachten in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag.

Feit is echter dat de burgerwachten van diverse steden verschillende uniformen kenden, en de personen op uw foto zeker niet tot de landmacht behoren. Het is dus wel waarschijnlijk dat het hier om de leden van de genoemde Leidse burgerwacht gaat.

Jas (VT) Model 1912, van groen/bruine katoen (z.g. ‘garoet’ stof) t.b.v. voor een onderoff. Amsterdamse Burgerwacht (ca. 1930)

Enkele boeken: Aanwijzingen betreffende Burgerwachten. – ‘s-Gravenhage : Algemeene Landsdrukkerij, 1919, CL K 010-0318

Gedenkboek uitgegeven op last van het hoofdbestuur der vrijwillige burgerwacht-Amsterdam, ter gelegenheid der herdenking van haar tienjarig bestaan, november 1928 / [red. N. Schenkman, F.S.M. Rits, J. Dokkum]. – Amsterdam : Vrijwillige Burgerwacht Amsterdam, 1928, CL K 010-0321

Eereteekenen, draagteekens en penningen betreffende de Nederlandsche vrijwillige Burgerwachten. CL H 020-0015

Instructie voor de districts- en verdere commandanten der Haagsche Burgerwacht, CL Vo 1400

Advertenties

Reacties

Een gedachte over “Zijn de uniformen op de foto van de Burgerwacht?

  1. Het is meer dan aannemelijk dat het hier leden van de “vrijwillige burgewacht” betreft. In Nederland kenden we in die jaren twee soorten “paramilitaire” organisaties. De “bijzondere vrijwillige Landstorm” Misschien het best een klein beetje te vergelijken met de Nationale Reserve van na wo2. En de Vrijwillige burgerwacht. De Landstorm viel onder het ministerie van Binnenlandse Zaken en waren militair geuniformeerd, Hier zaten wel wat verschillen in metname in uitrusting De helmen verschilden nogal per afdeling of regio. Zo droegen de Landstormers in bijvoorbeeld Den Haag en Amsterdam helmen van het Duitse model 1916/1918. Maar ook de Franse Adrian helm werd gedragen.
    De Burgerwachten was een heel ander verhaal. Zij vielen onder de verantwoording en bevel van de Burgemeesters van de betreffende gemeenten. Zij mochten enkel “militair gekleed”gaan wanneer daar expliciet een schriftelijke machtiging van de militaire autoriteiten voor was afgegeven. Ook mochten zij niet buiten de gemeentegrenzen opereren.
    Het was aan de gemeente om de kledingvoorschriften in te vullen. Dit kon variëren van enkel een mouwband of hoofddeksel tot aan “uniforme kledij ”
    Dit laatste is waarschijnlijk het geval bij de burgerwacht van Leiden. Op de foto zijn 6 mannen gekleed in het donkere uniform met de schildjes(waarschijnlijk stadswapens) op de punten van de kraag. Opvallend is dat vier van hen een platte pet dragen en twee van hen dragen iets wat op een kwartiermuts lijkt.
    Wellicht vindt u bij het gemeentearchief van Leiden specifieke informatie over de Burgerwacht van die gemeente.

    Geplaatst door Ingmar Seelbach | juli 18, 2012, 9:34 pm

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

link naar legermuseum